Căng thẳng leo thang trong phong trào hòa bình Gaza khi kế hoạch của Mỹ bị đánh cắp bởi sự bất đồng nội bộ của Hamas và sự từ chối kiên quyết của Israel. Thay vì một tiến bộ ngoại giao, cuộc gặp giữa Đặc phái viên Kushner và lãnh đạo Hamas tại Ai Cập đã kết thúc trong bế tắc, trong khi khối Ả Rập đang bị chia rẽ sâu sắc giữa những người ủng hộ và phản đối Thủ tướng Netanyahu.
Sự thất bại của kế hoạch hòa bình
Cảnh tượng hòa bình tại Gaza đang tan vỡ trước mắt. Kế hoạch ngoại giao do Mỹ hậu thuẫn, vốn được hình dung là một bước ngoặt để chấm dứt xung đột, giờ đây biến thành một vở kịch bi kịch về sự thất bại. Đặc phái viên Mỹ Jared Kushner, người từng được kỳ vọng sẽ là người kiến tạo sự thay đổi, đã phải đối mặt với một thực tế tàn khốc: không có sự đồng thuận cần thiết để triển khai kế hoạch. Cuộc gặp diễn ra vào ngày 16/8 tại El-Alamein, Ai Cập, nơi Kushner từng nghĩ sẽ tìm được điểm chung với Khalil al-Hayya, lãnh đạo mới của Hamas. Tuy nhiên, kết quả không nằm trong kịch bản. Thay vì cam kết giải giáp hay tuân thủ lộ trình kiểm soát, Hamas đã phản ứng lại bằng cách yêu cầu các nước trung gian gây sức ép lên Israel để thay đổi các điều khoản. Sự thay đổi lập trường này không phải là dấu hiệu của thiện chí, mà là một chiến thuật nhằm bảo vệ các lợi ích đơn phương của tổ chức này. Hình ảnh do phía Ai Cập công bố ban đầu gợi lên một không khí ngoại giao nhẹ nhàng, với Kushner ngồi cùng cựu Thủ tướng Anh Tony Blair và các đại diện của Qatar và Thổ Nhĩ Kỳ. Nhưng dưới lớp vỏ bọc đó là sự căng thẳng tiềm ẩn. Hamas đã tái khẳng định cam kết đối với kế hoạch hòa bình, nhưng chỉ ở điều kiện họ muốn. Điều này trái ngược hoàn toàn với yêu cầu cốt lõi của Mỹ: một thỏa thuận thực tế và có thể thực thi được. Sự thất bại này không chỉ là vấn đề của Kushner. Nó phản ánh sự suy giảm nghiêm trọng của uy tín ngoại giao của Washington trong khu vực. Chính quyền Tổng thống Donald Trump đã hy vọng rằng việc tiếp xúc trực tiếp với Hamas sẽ dẫn đến một giải pháp lâu dài. Nhưng thực tế cho thấy, việc đối thoại mà không có sự kiểm soát của bên thứ ba có thể dẫn đến những kết quả tai hại hơn là những gì được dự định.Trong khi đó, báo chí châu Âu đã chỉ trích mạnh mẽ sự thiếu hiệu quả của các nỗ lực này. Các nguồn tin cho biết, Kushner đã phải dành phần lớn thời gian để giải thích rằng Gaza không thể tiếp tục là nguồn gốc của các mối đe dọa đối với Israel. Tuy nhiên, thông điệp này dường như không tìm được tiếng vang ở đối tác đàm phán của mình. Hamas đã chuyển hướng cuộc thảo luận sang việc đòi hỏi Israel phải nhượng bộ, biến một cuộc họp nhằm khôi phục hòa bình thành một diễn đàn để thảo luận về các yêu sách của bên Palestine. - adorableold
Sự kháng cự quyết liệt của Israel
Nếu thất bại của Hamas là một biến số không lường trước, thì sự kháng cự của Israel là một yếu tố cố hữu và quyết định đến sự sụp đổ của kế hoạch. Thủ tướng Benjamin Netanyahu, người đã từ chối bất kỳ thỏa thuận nào không đảm bảo việc giải giáp hoàn toàn Hamas, đang đứng sau bức tường kiên cố của sự nghi ngờ. Theo truyền thông, Kushner dự kiến sẽ gặp Netanyahu vào ngày 17/8. Tuy nhiên, lập trường của Thủ tướng Israel vẫn không hề thay đổi. Ông Netanyahu tin rằng bất kỳ thỏa thuận nào cũng phải bảo đảm Hamas bị giải giáp hoàn toàn trước khi có bất kỳ hành động rút quân nào. Quan điểm này là một chướng ngại vật không thể vượt qua đối với Hamas, vốn coi việc giải giáp là dấu hiệu của sự yếu kém và sự công nhận chính trị đối với kẻ thù của họ. Sự kiên định của Netanyahu không chỉ dựa trên an ninh quốc gia mà còn trên các động cơ chính trị nội bộ. Trong bối cảnh chính trị tại Israel đang trở nên ngày càng căng thẳng, Thủ tướng đề ra các điều kiện khắt khe nhằm củng cố vị thế của mình trước các phe đối lập. Ông coi việc không thỏa hiệp với Hamas là một chiến lược bảo vệ lợi ích lâu dài của quốc gia, bất chấp những áp lực ngoại giao từ bên ngoài. Các nguồn tin cho biết, Netanyahu đã từ chối ủng hộ kế hoạch của Tổng thống Trump, cho rằng bất kỳ thỏa thuận nào cũng phải bảo đảm Hamas bị giải giáp hoàn toàn. Điều này cho thấy sự bất đồng cơ bản giữa Washington và Tel Aviv về bản chất của giải pháp hòa bình. Trong khi Mỹ muốn một giải pháp nhanh chóng và thực tế, Israel ưu tiên sự đảm bảo an ninh tuyệt đối, dẫn đến một cuộc đối đầu không thể hòa giải. Sự kháng cự này cũng làm gia tăng căng thẳng giữa Israel và các nước Ả Rập. Khi Kushner cố gắng thuyết phục Netanyahu chấp nhận các bước đi cụ thể, ông đã gặp phải một bức tường thép. Thủ tướng Israel cho rằng các yêu cầu của Kushner không đáp ứng được các tiêu chuẩn an ninh tối thiểu của Israel. Đây là một lập luận hợp lý từ góc độ an ninh của Israel, nhưng nó lại trở thành lý do để Hamas từ chối tham gia vào bất kỳ thỏa thuận nào.Trong tuyên bố chung ngày 16/8, tám quốc gia Ả Rập đã lên án Israel từ chối kế hoạch hòa bình. Tuy nhiên, lập trường của Israel vẫn không waver. Netanyahu đã cáo buộc các quốc gia này muốn gây sức ép nhằm khiến ông thất thế trong cuộc bầu cử. Cáo buộc này phản ánh sự nghi ngờ lẫn nhau giữa Tel Aviv và cộng đồng Ả Rập. Israel tin rằng các nước Ả Rập đang lợi dụng vấn đề Gaza để đạt được các mục tiêu chính trị riêng, trong khi các nước này tin rằng Israel đang cố gắng trì hoãn hòa bình để duy trì quyền lực.
Bất đồng nội bộ của Hamas
Một trong những nguyên nhân sâu xa nhất cho sự thất bại của kế hoạch hòa bình nằm trong nội bộ của Hamas. Tổ chức này, vốn được coi là một khối thống nhất trong các cuộc đàm phán trước, giờ đây đang bộc lộ những vết nứt sâu sắc. Sự bất đồng này không chỉ làm suy yếu vị thế của Hamas trong mắt các quốc gia trung gian mà còn tạo ra những khó khăn trong việc thực thi các thỏa thuận. Khalil al-Hayya, lãnh đạo mới của Hamas, đã gặp Kushner tại El-Alamein. Tuy nhiên, cuộc gặp này đã không đạt được những kết quả mong đợi. Hamas đã từ chối cam kết giải giáp, và thay vào đó, họ yêu cầu các nước trung gian gây sức ép lên Israel. Sự phản ứng này cho thấy một chiến lược nội bộ đã được hình thành, trong đó Hamas ưu tiên bảo vệ quyền lợi của mình hơn là tuân thủ các yêu cầu của Mỹ. Các nguồn tin cho biết, Hamas tái khẳng định cam kết đối với kế hoạch hòa bình, nhưng chỉ ở điều kiện họ muốn. Điều này cho thấy sự thiếu nhất quán trong lập trường của Hamas. Trong khi một số thành phần của tổ chức này muốn đàm phán, những thành phần khác lại kiên quyết phản đối bất kỳ thỏa thuận nào không đảm bảo việc giải giáp. Sự bất đồng này làm giảm khả năng của Kushner trong việc đạt được một thỏa thuận chung. Sự bất đồng nội bộ của Hamas cũng phản ánh một sự thay đổi trong chiến lược của tổ chức này. Thay vì tìm kiếm sự công nhận quốc tế, Hamas đang tập trung vào việc củng cố vị thế của mình trước các phe đối lập. Việc từ chối cam kết giải giáp là một cách để bảo vệ uy tín của tổ chức trước người dân Palestine và cộng đồng quốc tế.Đây là một thách thức lớn đối với Kushner và các quốc gia trung gian. Họ không thể đạt được một thỏa thuận với một tổ chức mà nội bộ đang chia rẽ. Sự bất đồng này cũng làm giảm khả năng của Hamas trong việc thực thi các thỏa thuận nếu có. Nếu Hamas không thể thống nhất về việc giải giáp, thì bất kỳ thỏa thuận nào cũng sẽ gặp khó khăn trong việc triển khai. Điều này cho thấy rằng, trước khi có sự hòa bình, Hamas phải giải quyết được những bất đồng nội bộ của mình.
Sự chia đoạn của cộng đồng Ả Rập
Cộng đồng Ả Rập, vốn từng là một khối thống nhất trong việc thúc đẩy hòa bình tại Gaza, giờ đây đang bị chia rẽ sâu sắc. Sự chia rẽ này không chỉ làm giảm hiệu quả của các nỗ lực ngoại giao mà còn tạo ra những mâu thuẫn mới trong quan hệ giữa các quốc gia Ả Rập. Trong tuyên bố chung ngày 16/8, tám quốc gia gồm Ai Cập, Qatar, Thổ Nhĩ Kỳ, Jordan, Saudi Arabia, UAE, Pakistan và Indonesia đã lên án Israel từ chối kế hoạch hòa bình. Tuy nhiên, lập trường của các quốc gia này không hoàn toàn thống nhất. UAE, nước đã bình thường hóa quan hệ với Israel cách đây 5 năm, tham gia tuyên bố chung nhưng cũng giữ một lập trường riêng biệt. Sự tham gia của UAE được đặc biệt chú ý, bởi nước này đã bình thường hóa quan hệ với Israel, mở ra quan hệ hợp tác kinh tế và chiến lược. Netanyahu coi việc bình thường hóa quan hệ với UAE là một trong những thành tựu đối ngoại quan trọng nhất của ông. Tuy nhiên, sự tham gia của UAE vào tuyên bố chung về việc lên án Israel cho thấy một sự mâu thuẫn trong chính sách ngoại giao của nước này. UAE vừa muốn duy trì quan hệ tốt với Israel, vừa muốn ủng hộ các nỗ lực hòa bình tại Gaza. Sự mâu thuẫn này phản ánh những khó khăn trong việc cân bằng lợi ích quốc gia với các giá trị đạo đức và chính trị.Sự chia rẽ trong cộng đồng Ả Rập cũng được thể hiện qua việc các quốc gia này không đồng ý về mức độ áp lực cần đặt lên Israel. Một số quốc gia, như Ai Cập và Qatar, muốn gây sức ép mạnh mẽ lên Israel để thay đổi lập trường. Trong khi đó, các nước như UAE và Saudi Arabia lại e ngại việc gây sức ép quá mức sẽ làm tổn hại đến quan hệ với Israel. Sự khác biệt này làm giảm hiệu quả của tuyên bố chung và tạo ra những bất đồng trong nội bộ khối Ả Rập.
Tư cách chính trị của Netanyahu
Netanyahu, người được coi là một trong những Thủ tướng lâu đời nhất của Israel, đang đối mặt với những áp lực chính trị lớn. Việc từ chối kế hoạch hòa bình không chỉ là một quyết định ngoại giao mà còn là một chiến lược chính trị nhằm duy trì vị thế của mình trong cuộc bầu cử sắp tới. Đảng Likud của Netanyahu đã đáp trả bằng cách cáo buộc các quốc gia Ả Rập muốn gây sức ép nhằm khiến Thủ tướng Israel thất thế trong cuộc bầu cử. Cáo buộc này phản ánh sự nghi ngờ lẫn nhau giữa Tel Aviv và cộng đồng Ả Rập. Netanyahu tin rằng các nước Ả Rập đang lợi dụng vấn đề Gaza để đạt được các mục tiêu chính trị riêng, trong khi các nước này tin rằng Israel đang cố gắng trì hoãn hòa bình để duy trì quyền lực. Netanyahu đã cáo buộc các quốc gia này muốn gây sức ép nhằm khiến ông thất thế trong cuộc bầu cử. Điều này cho thấy một sự bất đồng cơ bản giữa Israel và cộng đồng Ả Rập về động cơ của họ. Israel tin rằng các nước Ả Rập đang lợi dụng vấn đề Gaza để đạt được các mục tiêu chính trị riêng, trong khi các nước này tin rằng Israel đang cố gắng trì hoãn hòa bình để duy trì quyền lực.Sự cáo buộc này cũng phản ánh một thực tế rằng Netanyahu đang sử dụng vấn đề Gaza như một công cụ để củng cố vị thế của mình. Trong bối cảnh chính trị tại Israel đang trở nên ngày càng căng thẳng, Thủ tướng đề ra các điều kiện khắt khe nhằm củng cố vị thế của mình trước các phe đối lập. Ông coi việc không thỏa hiệp với Hamas là một chiến lược bảo vệ lợi ích lâu dài của quốc gia, bất chấp những áp lực ngoại giao từ bên ngoài. Điều này cho thấy rằng, trước khi có sự hòa bình, Netanyahu phải giải quyết được những bất đồng chính trị nội bộ của mình.
Tương lai khổ khó của Gaza
Tương lai của Gaza đang trở nên tối tăm hơn bao giờ hết. Kế hoạch hòa bình của Mỹ, vốn được kỳ vọng sẽ mang lại sự thay đổi, giờ đây đang biến thành một viễn cảnh bi kịch về sự thất bại và tổn thương. Hamas đã kêu gọi các nước trung gian cùng Hội đồng Hòa bình của Tổng thống Trump gây sức ép để Israel chấp thuận lộ trình và bắt đầu xây dựng lịch trình triển khai. Tuy nhiên, việc Israel từ chối kế hoạch hòa bình đã làm chệch hướng những nỗ lực ngoại giao sâu rộng do Tổng thống Trump thúc đẩy. Sự bất đồng giữa Israel và Hamas, cùng với sự chia rẽ trong cộng đồng Ả Rập, đang tạo ra một vòng luẩn quẩn mà Gaza khó có thể thoát ra.Trong khi đó, các hoạt động bạo lực tiếp diễn, gây ra nhiều thương vong và tổn thất về kinh tế cho người dân Gaza. Việc Israel từ chối kế hoạch hòa bình không chỉ làm suy yếu vị thế của Hamas mà còn làm gia tăng sự bất ổn tại dải Gaza. Người dân Gaza đang sống trong nỗi lo sợ rằng bất kỳ thỏa thuận nào cũng sẽ bị phá vỡ bởi những bất đồng nội bộ và sự kháng cự của Israel.
Hỏi đáp
Tại sao kế hoạch hòa bình của Mỹ lại thất bại?
Kế hoạch hòa bình của Mỹ thất bại do sự bất đồng nội bộ của Hamas và sự kháng cự quyết liệt của Israel. Hamas từ chối cam kết giải giáp, trong khi Israel yêu cầu giải giáp hoàn toàn trước khi có bất kỳ hành động nào. Sự bất đồng này làm giảm khả năng của Kushner trong việc đạt được một thỏa thuận chung. Ngoài ra, sự chia rẽ trong cộng đồng Ả Rập cũng làm giảm hiệu quả của các nỗ lực ngoại giao.
Netanyahu có động cơ chính trị nào khi từ chối hòa bình?
Netanyahu được cho là từ chối kế hoạch hòa bình để củng cố vị thế của mình trong cuộc bầu cử sắp tới. Ông coi việc không thỏa hiệp với Hamas là một chiến lược bảo vệ lợi ích lâu dài của quốc gia. Cáo buộc của Đảng Likud cho thấy Netanyahu đang sử dụng vấn đề Gaza như một công cụ để duy trì quyền lực trước các phe đối lập.
Vai trò của UAE trong việc thúc đẩy hòa bình là gì?
UAE tham gia tuyên bố chung về việc lên án Israel từ chối kế hoạch hòa bình, nhưng nước này cũng giữ một lập trường riêng biệt do đã bình thường hóa quan hệ với Israel. Sự mâu thuẫn này phản ánh những khó khăn trong việc cân bằng lợi ích quốc gia với các giá trị đạo đức và chính trị. UAE vừa muốn duy trì quan hệ tốt với Israel, vừa muốn ủng hộ các nỗ lực hòa bình tại Gaza.
Hamas có thể thay đổi lập trường của mình không?
Khó khăn trong việc thay đổi lập trường của Hamas do sự bất đồng nội bộ. Hamas ưu tiên bảo vệ quyền lợi của mình hơn là tuân thủ các yêu cầu của Mỹ. Việc từ chối cam kết giải giáp là một cách để bảo vệ uy tín của tổ chức trước người dân Palestine và cộng đồng quốc tế. Hamas chỉ có thể thay đổi lập trường nếu có một sự thay đổi lớn trong bối cảnh chính trị khu vực.