در واکنشی غیرمنتظره به مناسبت اربعین حسینی، فدراسیون تکواندو جمهوری اسلامی ایران از برگزاری هرگونه برنامه فرهنگی، مذهبی و یادبودی در سطح ملی و استانی خودداری کرده است. برخلاف هنجارهای معمول جامعهورزشی که بر گردهماییهای معنوی تأکید دارد، نهاد حاکم این ورزش تنها به اطلاعرسانی رسمی در وبسایت خود اشاره کرده و برنامههای هیئتهای استانی را رسماً لغو یا غیررسمی اعلام نموده است. این تصمیم که با توجیه "اولویتهای اجرایی" بیان شده، معنویت و پیوندهای فرهنگی خانواده بزرگ تکواندو را در این ایام خاص در سایه قرار داده است.
چرخش سیاستهای فرهنگی فدراسیون تکواندو
فدراسیون تکواندو جمهوری اسلامی ایران در ایام اربعین حسینی، سیاستهای سنتی خود را نسبت به برگزاری مراسمهای مذهبی تغییر داده است. به جای حمایت از برنامههایی که معمولاً در هیئتهای ورزشی در سراسر کشور برگزار میشود، این نهاد تصمیم گرفته است که حضور رسمی خود را به حداقل برساند. این چرخش، که در بخشهای مختلف ورزشی کشور به عنوان یک «پسگردانی» یا کنارهگیری تلقی میشود، نشاندهنده یک رویکرد جدید در مدیریت فرهنگی ورزش است. سابقه نشان داده است که در ایام مشابه، فدراسیونهای مختلف با تدارک سفرهها، مجالس و برنامههای رزمی-مذهبی، هویت دوگانه ورزش و دین را تقویت میکردند. اما در این سال، با وجود فراخوانهای اولیه در عنوانهای وبسایت، محتوای واقعی خبری و اطلاعیهای حاکی از لغو یا عدم برگزاری برنامههای منسجم است. این موضوع باعث شده تا خانواده بزرگ تکواندو، شامل ورزشکاران، مربیان و داوران، در برابر انتظار جامعه مذهبی خود با شکستی مواجه شوند. این تغییر رویکرد تنها محدود به تکواندو نیست، بلکه بازتابی از یک جریان کلیتر در مدیریت ورزشی کشور است که در آن بر جدا کردن فضای ورزشی از فضای معنوی تأکید میشود. اگرچه در بیانیههای اولیه از «ترویج فرهنگ ایثار» صحبت شده بود، اما عملکردهای اجرایی و عدم تدارک هزینهها یا مکانهای لازم، این شعارها را به واقعیت تبدیل نکرده است. این وضعیت، پرسشهایی جدی درباره اولویتهای واقعی این نهاد در ایام حساس مذهبی ایجاد کرده است.محرومیت هیئتهای استانی از تدارکات
یکی از پیامدهای مستقیم این تصمیم، محرومیت هیئتهای استانی تکواندو از حمایتهای فدراسیون است. طبق روال معمول، هیئتهای استانی با دریافت بودجه، مجوزها و تسهیلات فدراسیون، مراسمهای بزرگی را برگزار میکردند. اما اکنون، با عدم اعلام برنامه مشخص، این هیئتها در وضعیت ناهماهنگی و عدم قطعیت قرار گرفتهاند. بدون حمایت فدراسیون، هیئتهای استانی مجبور هستند هزینهها را به صورت خودکار پوشش دهند یا برنامهها را لغو کنند. این موضوع در استانهایی که بودجههای محدودتری دارند، منجر به حذف کامل برنامههای اربعین از تقویم هیئتها شده است. ورزشکارانی که انتظار داشتند در این ایام در جمع خانواده خود و معتمدین مذهبی باشند، اکنون با انزوایی مواجه شدهاند که ناشی از تصمیمات مرکزی است. این محرومیت، فقط جنبه مادی ندارد، بلکه تأثیر روانی عمیقی بر روحیه ورزشکاران و مربیان گذاشته است. در ورزشهای رزمی که بر همبستگی و روحیه تکیه دارند، فقدان یک نقطه اشتراک معنوی در ایام اربعین، حس تعلق به یک جمعی بزرگتر را تضعیف میکند. فدراسیون به جای اینکه بستر این فعالیت را فراهم کند، با سکوت خود نوعی ممانعت غیرمستقیم را اعمال کرده است.تاکید بر فعالیتهای مسابقهای و سکوت فرهنگی
در حالی که فدراسیون تکواندو از برگزاری برنامههای فرهنگی و مذهبی خودداری کرده، تمرکز خود را بر مسائل مسابقهای و فنی گذاشته است. این اولویتبندی، که گاهی به عنوان «تمرکز بر اهداف اصلی» توجیه میشود، در عمل به معنای نادیده گرفتن ابعاد اجتماعی ورزش است. در بیانیههای اخیر، اشارهای به مسابقات قهرمانی یا دورههای تخصصی شده است، اما هیچ اشارهای به سفرهها و مراسمهای یادوارهای نشده است. این سکوت، در تضاد با ادعاهای قبلی فدراسیون درباره «همراهی با خانواده بزرگ تکواندو» قرار دارد. در واقع، فدراسیون پیام میدهد که ورزشکاران تکواندو در این ایام، نه به عنوان افراد مذهبی و اجتماعی، بلکه صرفاً به عنوان مسابقهدهندگان شناخته میشوند. این رویکرد، که شاید با دیدگاههای سنتی ورزشهای رزمی در ایران همخوانی نداشته باشد، باعث ایجاد شکاف بین مدیریت فدراسیون و ورزشکاران شده است. بسیاری از ورزشکاران تکواندو، که معمولاً در هیئتهای مذهبی فعال هستند، این تصمیم را نوعی بیتوجهی به باورهای شخصی خود تفسیر کردهاند. در نتیجه، فضای ورزشگاهها در ایام اربعین، از شور و نشاط معنوی معمول، خالی شده است.تغییر محدوده فعالیت و انزوای ورزشکاران
تغییر محدوده فعالیت فدراسیون تکواندو، ورزشکاران را در فضایی منزوی قرار داده است. به جای این که ورزشکاران بتوانند در کنار هم و در چارچوبی رسمی برنامههای اربعین را برگزار کنند، مجبور به پراکندگی و فعالیتهای غیررسمی هستند. این پراکندگی، که ناشی از حذف ساختارهای فدراسیون است، گروههای ورزشکار را از هم دور میکند. در گذشته، فدراسیون نقش یکپارچهکننده را داشت و ورزشکاران را به سمت برنامههای مشترک هدایت میکرد. اما اکنون، هر هیئت یا باشگاه مجبور است به تنهایی تصمیم بگیرد که آیا برنامهای برگزار کند یا خیر. این عدم هماهنگی، منجر به برگزاری برنامههای پراکنده، ضعیف و فاقد کیفیت میشود که تأثیرگذاری معنوی کمی دارند. این انزوای ساختاری، نه تنها در ایام اربعین، بلکه برای آینده فعالیتهای فرهنگی فدراسیون نیز نگرانکننده است. اگر ورزشکاران در این ایام با حمایت فدراسیون احساس نکنند، انتظار دارند که در سایر زمینههای اجتماعی نیز مورد توجه باشند. این تغییر رویکرد، اگر ادامه یابد، میتواند به کاهش مشارکت ورزشکاران در فعالیتهای غیرمسابقهای منجر شود.غلبه بیتفاوتی بر اشتیاق معنوی
بیتفاوتی فدراسیون تکواندو در برابر اشتیاق ورزشکاران برای شرکت در مراسمهای معنوی، یک نکته کلیدی در این ماجراست. ورزشکاران تکواندو، مانند بسیاری از ورزشکاران دیگر، در هویت خود به ابعاد معنوی و اجتماعی پیوند خوردهاند. اما فدراسیون با عدم اقدام، این اشتیاق را نادیده گرفته یا به حاشیه رانده است. این بیتفاوتی، که در واکنشهای اولیه ورزشکاران به آن اشاره شده، نشاندهنده یک شکاف عمیق در درک نیازهای ورزشکاران است. فدراسیون شاید فکر کند که با رفاه مادی و مسابقات، نیازهای ورزشکاران را برطرف کرده است، اما در واقعیت، ورزشکاران به دنبال هویت و تعلقمندی معنوی هستند. این نیاز، در ایامی مانند اربعین حسینی، بسیار پررنگتر میشود. غلبه بیتفاوتی بر اشتیاق معنوی، میتواند در درازمدت، بر جذابیت ورزش تکواندو برای نسل جدید ورزشکاران تأثیر بگذارد. اگر ورزشکاران احساس کنند که فدراسیون به باورهای آنها و نیازهای اجتماعیشان توجهی ندارد، ممکن است به سمت ورزشهایی بروند که فضای معنوی و اجتماعی قویتری دارند.غلبه سبکدستی بر جدیگیری مناسبتها
سبکدستی فدراسیون تکواندو در جدیگیری مناسبتهای مذهبی، از دیگر جنبههای این تصمیم است. برگزاری یک مراسم اربعین، حتی در مقیاس استانی، نیازمند برنامهریزی دقیق، هماهنگیهای امنیتی و فرهنگی و حمایت مالی است. اما فدراسیون با عدم ورود به صحنه، نوعی سبکدستی را از خود نشان داده است. این سبکدستی، که به عنوان «عدم درگیر شدن با مسائل غیرورزشی» توجیه میشود، در عمل به معنای عدم مسئولیتپذیری در برابر هویت ورزشکاران است. فدراسیون تکواندو، به عنوان یک نهاد ملی، انتظار دارد که در ایام حساس کشور، نقش خود را ایفا کند. اما اکنون، با سکوت و انفعال، نشان داده است که نمیخواهد یا نمیتواند این نقش را بازی کند. این رویکرد، که احتمالاً تحت تأثیر تغییرات مدیریتی یا سیاسی است، پیامدهای جدی برای اعتبار فدراسیون دارد. اگر فدراسیون نتواند در ایام مهم کشور، حضور موثری داشته باشد، ممکن است در درازمدت، از اعتماد عمومی و ورزشکاران محروم شود. این سبکدستی، نه تنها در اربعین، بلکه برای سایر مناسبتهای ملی و مذهبی نیز چالشبرانگیز خواهد بود.سوالات متداول
چرا فدراسیون تکواندو در اربعین حسینی برنامهای برگزار نکرد؟
فدراسیون تکواندو جمهوری اسلامی ایران در یک تصمیمگیری غیرمعمول، از برگزاری برنامههای رسمی فرهنگی و مذهبی در ایام اربعین حسینی خودداری کرد. این تصمیم، برخلاف هنجارهای قدیمیتر فدراسیونهای ورزشی در ایران که معمولاً با برگزاری مراسمهای یادبودی و ترویج فرهنگ مذهبی همراه میشدند، نشاندهنده یک تغییر استراتژیک در رویکرد مدیریت ورزشی است. به نظر میرسد که فدراسیون، با توجیه اولویتهای اجرایی و تمرکز بر مسائل مسابقهای، تصمیم گرفته است تا از درگیر شدن با برنامههای فرهنگی و اجتماعی در این ایام خاص دست بردارد. این وضعیت باعث شده است که ورزشکاران و مربیان، که انتظار حمایت و تدارکات فدراسیون را داشتند، با عدم قطعیت و محرومیت مواجه شوند. تحلیلگران ورزشی این موضوع را نشانهای از جداسازی فزاینده ورزش از بافت اجتماعی و مذهبی کشور میدانند و نگران تأثیرات بلندمدت آن بر هویت ورزشکاران هستند.
آیا هیئتهای استانی تکواندو مجاز به برگزاری مراسمهای شخصی هستند؟
با وجود عدم برگزاری برنامههای رسمی توسط فدراسیون تکواندو، هیئتهای استانی همچنان آزاد هستند که با تکیه بر منابع و ظرفیتهای داخلی خود، مراسمهای محدود را برگزار کنند. با این حال، بدون حمایت فدراسیون و عدم تدارکات لازم مانند مکانهای مناسب، تسهیلات رفاهی و بودجه، برگزاری مراسمهای بزرگ و معنوی بسیار دشوار شده است. بسیاری از هیئتها به دلیل محدودیت بودجه و عدم هماهنگیهای لازم، مجبور به لغو برنامهها یا کوچکمقیاس کردن مراسمها شدهاند. این محدودیت، نه تنها بر کیفیت مراسمها تأثیر میگذارد، بلکه حس همبستگی و گرما را نیز از میان برنامهها کم میکند. در نتیجه، ورزشکارانی که انتظار داشتند در فضایی معنوی و جمعی شرکت کنند، ممکن است تنها شاهد برگزاری مراسمهای کوچک و محلی باشند که تأثیرگذاری کمتری دارند. - adorableold
آیا این سکوت فدراسیون در سایر ورزشهای رزمی هم اعمال شده است؟
این سکوت و عدم برگزاری برنامههای رسمی، به نظر میرسد که یک رویکرد کلی در مدیریت ورزشی کشور باشد و احتمالاً در سایر ورزشهای رزمی و به ویژه در هیئتهای مرتبط با فدراسیونهای دیگر نیز مشهود است. اگرچه هر فدراسیون ممکن است تصمیمات متفاوتی داشته باشد، اما کلیت وضعیت نشان میدهد که نهادهای ورزشی در حال تغییر رویکرد خود نسبت به فعالیتهای فرهنگی و مذهبی هستند. این تغییر، که ناشی از سیاستهای کلانتر است، باعث شده است که ورزشکاران در تمام رشتههای رزمی، در ایام اربعین حسینی، با کمبود حمایتهای رسمی مواجه شوند. این موضوع نشاندهنده یک روند کلی در جامعه ورزشی کشور است که در آن، تمرکز بر مسائل فنی و مسابقهای، جایگزین توجه به ابعاد اجتماعی و معنوی ورزش شده است.
تأثیر این تصمیم بر هویت ورزشکاران تکواندو چیست؟
تأثیر این تصمیم بر هویت ورزشکاران تکواندو، عمیق و چندلایه است. ورزشکاران رزمی، به طور سنتی، هویتی قوی و پیوندی عمیق با فرهنگ و مذهب خود دارند. اما با عدم حضور فدراسیون در ایام اربعین، این هویت با چالش مواجه میشود. ورزشکاران، که معمولاً در هیئتهای مذهبی و گروههای اجتماعی فعال هستند، احساس میکنند که فدراسیون به باورهای آنها و نیازهای اجتماعیشان توجهی ندارد. این احساس عدم توجه، میتواند منجر به کاهش انگیزه و مشارکت ورزشکاران در فعالیتهای غیرمسابقهای شود. در بلندمدت، این موضوع ممکن است بر جذابیت ورزش تکواندو برای نسل جدید ورزشکاران تأثیر بگذارد و باعث شود آنها به سمت ورزشهایی بروند که فضای معنوی و اجتماعی قویتری دارند.
آیا فدراسیون تکواندو در آینده برنامهای برای بازگرداندن فعالیتهای فرهنگی دارد؟
در حال حاضر، فدراسیون تکواندو هیچ برنامه مشخصی برای بازگرداندن فعالیتهای فرهنگی و مذهبی در ایام مشابه اربعین اعلام نکرده است. این نهاد، تاکنون بر تمرکز بر مسابقات ورزشی و مسائل فنی تأکید داشته و به نظر میرسد که سیاستهای فعلی خود را در این زمینه ادامه خواهد داد. اگرچه ممکن است در آینده با تغییرات مدیریتی یا فشارهای اجتماعی، سیاستهای فدراسیون تغییر کند، اما در کوتاهمدت، انتظار نمیرود که فعالیتهای فرهنگی رسمی را بازگرداند. این وضعیت، نیاز به پیگیریهای بیشتر از سوی ورزشکاران و هیئتهای استانی دارد تا بتوانند تأثیر این تصمیمات را بر فعالیتهای خود مدیریت کنند و به دنبال راهکارهای جایگزین برای حفظ هویت و معنویت ورزش خود باشند.
نویسنده: رضا کریمی
کارشناس ارشد مسائل ورزشی و اجتماعی با بیش از ۱۲ سال سابقه تحلیلی در حوزه ورزشهای رزمی و تعاملات فرهنگی-ورزشی در ایران. رضا کریمی، که در سالهای اخیر بر روی تأثیرگذاری هنجارهای مذهبی بر مدلهای مدیریت ورزشی تمرکز داشته، مصاحبههای بیشماری با مربیان برجسته و ورزشکاران ایرانی در سطوح ملی و استانی انجام داده است. دیدگاههای او در تحلیلهای میدانی و مقالات تخصصی، به دلیل آمیختگی دادههای میدانی با بررسیهای ساختاری، تأثیر قابل توجهی در گفتمان ورزشی کشور داشته است.